حساسیت و آلرژی به مواد فلزی ایمپلنت دندانی منجر به شکست آن می شود؟

حساسیت و آلرژی به مواد فلزی ایمپلنت

ایمپلنت قطعه‌ی کوچکی است که درون فک و دقیقاً در محلی که ریشه‌ی دندان اصلی قرار داشته کار گذاشته می‌شود. این قطعه‌ی کوچک به عنوان پایه و نگه دارنده‌ی دندان مصنوعی که از نظر ظاهر هیچ تفاوتی با دندان واقعی ندارد استفاده می‌شود. ایمپلنت‌ها از مواد مخصوص جراحی ساخته شده و بعد از جایگذاری در فک به خوبی با استخوان‌های اطراف خود ادغام می‌شوند تا دندان مصنوعی جایگزین را به خوبی در جای خود نگه دارند.

با توجه به این که ۴۰ درصد از بزرگسالان بین ۳۵ تا ۴۴ سال حداقل یک دندان خود را از دست داده‌اند، اطلاع داشتن از مزایا و معایب ایمپلنت‌ دندان برای یک تصمیم گیری خوب امری ضروری محسوب می‌شود. عمل کاشت دندان یکی از بهترین روش‌های جایگزین کردن دندان است و تنها راه جایگزینی ریشه‌های دندان و هر بخش دیگری از دندان به شمار می‌آید. در حال حاضر برای جایگذاری دندان‌های از دست رفته و یا آسیب دیده دو نوع ایمپلنت دندانی در بازار موجود است.

رایج‌ترین نوع آزمایش برای بررسی وجود حساسیت به فلزات به کار رفته در ایمپلنت انجام آزمایش پوستی است. در این نوع آزمایش قطعه‌ی کوچکی از فلزات مختلف بر روی پوست قرار گرفته و به کمک پچ پوشانده می‌شوند. سپس با گذشت چند روز پزشک برای بررسی نتیجه پچ ها را  از روی پوست بر می‌دارد. در صورتی که قسمتی از بدن به فلز جایگذاری شده واکنش نشان داده و دچار التهاب شده باشد به این معنا است که فرد نسبت به آن فلز حساسیت دارد. اما باید توجه داشت که آزمایشات پوستی هیچ گاه به طور صد در صد دقیق و صحیح نیستند. و گاه ممکن است نتیجه‌ی اشتباهی را در بر داشته باشند. و این به این معناست که گاهی ممکن است فرد به ماده‌ی سازنده‌ی ایمپلنت حساسیت داشته باشد در صورتی که نتیجه‌ی آزمایش او چیز دیگری را نشان داده است. شما ممکن است به هر چیزی حتی فلز حساسیت داشته باشید.

با انجام آزمایش خون نیز می‌توان فهمید که سیستم ایمنی بدن چه زمانی به ماده‌ی حساسیت زا واکنش نشان می‌دهد. همچنین این آزمایش کمک می‌کند تا میزان واکنش به این مواد بررسی شود.

از دیگر روش‌هایی بررسی آلرژی می‌توان به آزمایش الیسا اشاره کرد. در این نوع آزمایش واکنش گلبول‌های سفید بدن نسبت به آلرژن های فلزی احتمالی بررسی می‌شود. اما باید توجه داشت که آزمایش الیسا در مقایسه با آزمایش‌های پوستی اعتبار کم‌تری دارد.

انواع مواد مورد استفاده برای ایمپلنت


در ادامه به طور خلاصه به دو ماده‌ی سازنده‌ی ایمپلنت پرداخته می‌شود:

تیتانیوم

تیتانیوم رایج‌ترین و بهترین ماده‌ی مصرفی برای ساخت ایمپلنت دندانی است. این ماده غیر سمی و شرایط پذیر است و وجود آن در بدن هیچ خطری ندارد. از تیتانیوم در جراحی‌های دیگری نظیر جراحی زانو؛ جراحی‌های ارتوپدی و …. نیز استفاده می‌شود. میزان و پذیرش ایمپلنت‌های دندانی که از تیتانیوم ساخته شده‌اند بسیار بالاست چرا که این ماده به خوبی با استخوان‌های اطراف خود سازش پیدا می‌کند. این ماده‌ی سازگار با محیط زیست بعد از جایگذاری با بافت طبیعی فک ادغام شده و در جای خود ثابت می‌شود.  به طور معمول ایمپلنت‌ها دارای دو بخش جدا از هم هستند: قسمت فیکسچر که به کمک جراحی درون استخوان فک قرار می‌گیرد و قسمت اباتمنت که به فیکسچر متصل شده و دندان بر روی آن کار گذاشته می‌شود.

زیرکونیوم

بر خلاف تیتانیوم ماده‌ی زیرکونیوم به تازگی و در سال‌های اخیر در دسترس همگان قرار گرفته است. این ماده صرفاً برای افرادی که ترجیح می‌دهند از ایمپلنت‌های فلزی استفاده نکنند، استفاده می‌شود. از آنجایی که این ماده از سرامیک ساخته شده به صورت یک تکه و با فیکسچر و اباتمنت متصل به هم درون فک قرار می‌گیرد و از همین رو در مقایسه با ایمپلنت‌های تیتانیومی انعطاف پذیری کم‌تری دارد. همچنین ایمپلنت‌های زیرکونیومی در صورت رعایت نکردن بهداشت دهان بیشتر مستعد آلوده شدن و عفونت کردن هستند.

اما به هر حال این موادها اشکالات خود را نیز دارند. به طور مثال ممکن است افرادی به فلزات حساسیت و آلرژی داشته باند که این مسئله ممکن است باعث عدم موفقیت جراحی ایمپلنت دندان شود.

حساسیت به ایمپلنت با وجود نادر بودن مسئله‌ای جدی و نگران کننده محسوب می‌شود


حساسیت به ایمپلنت

تصور کنید که شما به دنبال انجام دادن ایمپلنت دندان هستید و تمامی اقدامات لازم را انجام داده‌اید:

با توجه به تحقیقات می دانید که ایمپلنت به دلیل دوام و ظاهر طبیعی بهترین گزینه برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته محسوب می‌شود. اما داشتن حساسیت به فلزات باعث نگرانی شما شده است و نمی‌دانید بعد از جایگذاری ایمپلنت‌ها بدنتان چه واکنشی به تیتانیوم و یا دیگر فلزهای به کار رفته در ایمپلنت نشان خواهد داد.

حساسیت یا آلرژی چیست؟

آلرژی یا حساسیت واکنش دفاعی است که بدن به وجود هر گونه ماده زنده یا غیر زنده‌ای که آن را خطر محسوب کند نشان می‌دهد. شدت واکنش‌های آلرژیک بسته به موارد مختلف می‌تواند ضعیف و در برخی موارد نادر شدید و حتی کشنده باشد.

یک فرد می‌تواند نسبت به هر چیزی حتی فلزات آلرژی داشته باشد. طبق تحقیقات بیش از ۱۷ در صد از زنان و ۳ درصد از مردان به فلز نیکل آلرژی دارند. این میزان برای کبالت و کروم به ۳_۱ درصد از کل جمعیت می‌رسد. بیشتر واکنش‌های آلرژیک بعد از تماس فرد با محصولات مصرفی مانند زیورآلات یا تولیداتی که پایه‌ی فلزی دارند رخ می‌دهند اما گاهی ممکن است فرد به وسایل پزشکی یا اندام‌های مصنوعی مانند برخی از استنت های قلبی، پروتز زانو و یا لگن که از فلزات ساخته شده‌اند نیز حساسیت داشته باشد.

در برخی موارد نادر فرد بعد از پر کردن دندان به کمک آمالگام دندانی نیز دچار تورم و دانه‌های پوستی و به طور کلی حساسیت می‌شود. آمالگام دندانی از ترکیب جیوه و رگه‌هایی از نقره، مس و یا قلع تولید شده و چندین دهه است که از آن برای پر کردن دندان استفاده می‌شود. می‌توان گفت بیشتر بیمارانی که از آمالگام دندانی استفاده نموده‌اند هیچ گونه آلرژی و حساسیتی به آن نداشته‌اند با این حال امروزه با تولید کامپوزیت‌های هم رنگ دندان مصرف آمالگام کاهش پیدا کرده است.

تیتانیوم، فلزی پرکاربرد در ساخت ایمپلنت اما در بعضی مواقع حساسیت زا

می‌توان گفت درصد بالایی از ایمپلنت‌ها از آلیاژ تیتانیوم ساخته شده‌اند. این ماده به دلیل خاصیت سازگاری طبیعی و همراه شدن با سیستم ایمنی بدن و قابلیت پیوند خوردن با استخوان‌ها برای ساخت ایمپلنت بسیار مناسب است. قابلیت‌های تیتانیوم باعث  شده تا میزان کمی از افراد به این ماده حساسیت داشته باشند.

با این حال می‌توان گفت از هر هزار نفر ۶ نفر به ایمپلنت‌های تیتانیومی حساسیت دارند.  به همین دلیل هر فرد باید قبل از انجام ایمپلنت و در جلسه‌های اولیه‌ی معاینه در خصوص سابقه‌ی بیماری و یا هر گونه حساسیت به فلزات با پزشک خود صحبت نماید. بعد از این پزشک با داشتن این اطلاعات مناسب‌ترین نوع ایمپلنت را برای او استفاده می‌کند.

در صورت داشتن حساسیت به فلزات آیا باز هم می‌توان از ایمپلنت استفاده نمود؟


حساسیت به فلزاتممکن است برای برخی سؤال باشد که آیا با وجود حساسیت به فلزات باز هم می‌توان از ایمپلنت استفاده کرد یا خیر؟ پاسخ این سؤال بسیار ساده است. تمامی افراد با وجود داشتن حساسیت به فلزات می‌توانند از ایمپلنت استفاده نمایند.

ایمپلنت‌های معمولی از تیتانیوم خالص یا آلیاژ تیتانیوم (ترکیب تیتانیوم با یک یا دو فلز دیگر) ساخته می‌شوند. این ایمپلنت‌ها به راحتی با بدن سازگار شده و با تحریک به رشد استخوان‌های فک با آن‌ها ادغام می‌شود. جنس این نوع ایمپلنت‌ها با  پروتز به کار رفته در زانو و لگن یکسان است. از همین رو برخی از بیماران نگران‌اند که آیا با وجود حساسیت به فلزات باز هم می‌توانند از ایمپلنت استفاده نمایند یا خیر.

واکنش‌های آلرژیک شدید به آلیاژ تیتانیوم


در موارد نادر حساسیت به آلیاژ تیتانیوم می‌تواند تأثیرات مخربی را بر روی سلامتی فرد بگزارد. از عوارض جانبی ایمپلنت‌های تیتانیومی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شروع یا تشدید بیماری‌های خود ایمنی
  • سمیت گالوانیک: وجود طعم فلز در دهان، ایجاد جریان الکتریکی در فرد بعد از مواجه شدن به دیگر فلزها، حالت تهوع مزمن
  • پس زدگی ایمپلنت
  • آسیب دیدگی ناشی از رادیکال‌های آزاد

تحلیل رفتن و از دست دادن استخوان‌ها

علائم و عوارض جانبی


علائم و نشانه‌های حساسیت به فلزات گاهی ضعیف است و فقط در یک قسمت بدن رخ می‌دهد اما این علائم گاهی جدی‌تر و شدیدتر شده و کل بدن را فرا می‌گیرد. از نشانه‌های حساسیت به فلزات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تاول زدن پوست
  • خستگی شدید
  • التهاب شدید
  • اختلال شناختی
  • افسردگی
  • فیبرومیالژیا
  • کهیر
  • درد مفاصل
  • درد عضلات
  • جوش‌های پوستی
  • قرمزی پوست
  • تورم

زیرکونیا: جایگزینی مناسب برای ایمپلنت‌های قدیمی


در حال حاضر روش‌های بسیاری وجود دارد که کمک می‌کند حتی افرادی که نسبت به فلزات حساسیت دارند به سادگی و بدون هیچ خطری تحت جراحی ایمپلنت قرار گیرند. استفاده از ایمپلنت‌های ساخته شده از زیرکونیا یک گزینه‌ی عالی برای افرادی است که به فلزات حساسیت دارند. در ادامه به برخی از مزایای این ماده اشاره شده است:

  • ثابت بودن ایمپلنت و کاهش خطر حساسیت
  • مقاومت بالا
  • زیرکونیا به هیچ عنوان تحلیل نمی‌رود و امکان زنگ زدگی در آن وجود ندارد.
  • از نظر بهداشتی مناسب است و از تجمع پلاک جلوگیری می‌کند.
  • از نظر زیبایی کامل است و به دلیل استفاده نکردن از پایه‌ی فلزی باعث تیرگی لثه‌ها نمی‌شود به همین دلیل برای جایگذاری دندان‌های قدامی بهترین گزینه است.

در آخر پزشک با در نظر گرفتن عوامل مختلف بهترین و مناسب‌ترین نوع ایمپلنت را برای بیمار خود انتخاب می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *